|
Felieton to drobny
utwór publicystyczny o różnorodnej tematyce, utrzymany w lekkiej żywej formie, zamieszczany w prasie lub wygłaszany w radiu czy
telewizji (Mały słownik języka polskiego), a publicystyka to
piśmiennictwo, którego treścią są aktualne problemy życia społecznego,
politycznego, gospodarczego, kulturalnego
Felieton może być zapisany w formie dialogu, monologu, przypowieści;
na ogół treści podaje się w 1. osobie. Treścią felietonu może być
sprawozdanie sportowe czy sądowe, recenzja teatralna czy filmowa, krytyka
czy pochwałą obyczajów – dosłownie wszystko, byle podane stylistyką
żywą, satyryczną, ironiczną lub żartobliwą.
„Wiadomości
Brukowe” (1816 – 1822)
O nowej pensji dla panien (fragmenty)
Niżej podpisana, po odbytych w cudzych krajach rozmaitych podróżach, po
zwiedzeniu najsławniejszych instytutów ku wychowaniu młodzieży, po różnych
stolicach państw założonych, umyśliłam osiąść w Litwie i otworzyć w jej
stolicy pensyę dla płci żeńskiej, w nowym, w kraju tym dotąd mało znanym rodzaju.(...) Z poniższego prospektu lekcyj
mających się dawać w ciągu roku na mojej pensyi, łatwo się każdy przekona,
że powierzone moim staraniom
i troskliwości młode panienki wkrótce na wielkim świecie jaśnieć poczną.
Prospekt lekcyj dawać się mających na pensyi:
Historya starożytna. O początku i postępie tańców u
greków i rzymian. Wybór anegdot o najsławniejszych w starożytności
tancerzach.(...)
Historya nowożytna. O postępie wielkiej sztuki tańczenia u
francuzów i anglików. (...) Żywoty publiczne i prywatne najsławniejszych
śpiewaczek i aktorek.
Geografia. Statystyka mody, czyli rzut oka na ubiory rozmaitych
narodów, ze szczególnym zastanowieniem się w sposobie rozprawy nad temi,
któreby najstosowniej można wprowadzić do tutejszego kraju.(...)
Języki. Z góry zapowiadam, że języka polskiego na mojej pensyi
uczyć nie będę, ponieważ tyle, ile się panna nauczyła od nianiek i służących
w domu po polsku, aż nadto wystarcza; za to język włoski i francuski ze
szczególną bacznością dawać się będzie, aby zaś panien zawiłemi
gramatycznemi regułami nie mordować, cała gramatyka ułożona jest w krótkich
śpiewach, które francuzi kupletami zowią.(...)
Mitologia. Dawać w całej obszerności naukę Mitologii nie widzę
potrzeby.(...) Uczyniłam przeto wybór ze wszystkiego, cokolwiek młode serca
zajmować może;(...) Oprócz tego mój profesor Mitologii, człowiek pełen
grzeczności, odbywać będzie ćwiczenia mitologiczne ułożone w madrygały(...).
Uwaga: pisownia zgodna z oryginałem
Cechy
felietonu O nowej pensji dla panien
-
Jest krótki
-
Nie ma trójdzielnej budowy, charakterystycznej dla prac stylistycznych
-
Podany jest w formie zobowiązania
-
Narrator jest konkretny
-
Sytuacja jest nierzeczywista
-
Ustalony został określony porządek treściowy (według wagi przedmiotów)
-
W stylistyce dominuje ironia
- Porusza sprawę ważną społecznie -
ośmiesza pewien typ wychowania
|
