|
Praca nad scharakteryzowaniem postaci dzieli się
na trzy wyraźne etapy – bez względu na to, czy jest to postać abstrakcyjna,
historyczna, czy też żyjąca obok Ciebie.
Część pierwsza (wstęp) to zbieranie danych o bohaterze Twojej pracy:
-
jego personalia
-
obserwacja zewnętrznych cech (wygląd, sposób ubierania
się, ton głosu, mimika, gestykulacja)
-
rejestracja faktów z życia (stałe zajęcia, kontakty z
ludźmi, wydarzenia z jego udziałem) i wiążących się z nimi reakcjami i wypowiedziami
-
oraz przytoczenie sądów innych osób o Twoim bohaterze.
Ta część pracy to prezentacja postaci; ważne, by dla
czytającego Twoją pracę człowiek, o którym piszesz, przestał być anonimowy.
W drugiej części pracy (rozwinięcie) zajmiesz się analizą danych,
zawartych w prezentacji (postępków, reakcji, wypowiedzi) – i to jest jej
zasadnicza część: charakterystyka właściwa. Musisz pamiętać, że
charakteryzując postać, tworzysz obraz jej osobowości.
Na osobowość człowieka składa się jego charakter, usposobienie i intelekt
(umiejętności). Charakter to ta cecha osobowości, którą można ukształtować –
poprzez wychowanie czy pracę nad sobą. Raz ukształtowana – nie zmienia się.
Człowiek ma zły lub dobry charakter; jest silny, niezłomny, despotyczny –
albo słaby, uległy, łagodny.
Inaczej jest z usposobieniem – to cecha osobowości wrodzona. Jeden człowiek
jest żywy, pogodny, energiczny, drugi – zamknięty w sobie, flegmatyczny.
Zdarza się – i to często – że usposobienie zmienia się w zależności od
przeżyć; mówimy wtedy o złym lub dobrym humorze (nastroju).
Trzecia cecha osobowości – intelekt – to suma przekazu genetycznego i
własnej pracy. Zdolności są wrodzone – ale nie ujawnią się, jeśli nie będzie
się pracować nad ich rozwojem.
Pisząc charakterystykę wybranej postaci nie musisz dysponować wiedzą
psychologiczną; musisz jednak zdawać sobie sprawę z faktu, że wszelkie
zewnętrzne cechy człowieka są odbiciem jego osobowości. Jeżeli w części
pierwsze pracy (prezentacji) zarejestrujesz, że Twój bohater chodzi
przygarbiony, wolnym krokiem, że jego ulubionym kolorem są wszelkie odcienie
szarości, że mówi cicho, nie patrząc w oczy rozmówcy – to jaki wniosek
wyciągniesz? Nie stwierdzisz chyba, że jest to człowiek pewny siebie i
zadowolony z życia?
Trzecia część Twojej pracy (zakończenie) jest jej podsumowaniem.
Długo pisałeś o tym, jakim człowiekiem jest Twój bohater – nie napisałeś
jednak, czy budzi Twoją sympatię. Czy zazdrościsz mu? Współczujesz?
Chciałbyś, żeby się nie zmieniał? Proponujesz, by zaczął pracować nad sobą?
A może spróbujesz się zastanowić, dlaczego ten, o którym piszesz, jest taki,
a nie inny? Co wpłynęło na ukształtowanie jego osobowości?
Zasady ogólne:
-
pamiętaj o trójdzielności pracy; sygnalizują ją trzy
akapity
-
zachowaj właściwe proporcje podziału: część pierwsza
(prezentacja czyli wstęp – jedna czwarta całości pracy) i część trzecia
(podsumowanie czyli zakończenie- jedna czwarta całości pracy) mają – w
przybliżeniu - taką samą objętość, część druga zaś (charakterystyka
właściwa czyli rozwinięcie- połowa całości pracy) jest bardzo rozbudowana
|
